1) Hver setti fyrstur fram “virkniröð” málma sem seinna fékk
nafnið spennuröð? Volta
- Og hver ályktaði um “dýrarafmagn”? Galvani
2) Hvað er átt við með saltbrú? Bls
106-107
3)
Hvers vegna er stál ekki
natriumhúðað? Margar ástæður. Na hvarfast heiftarlega
við vatn og því myndi ryðvörnin eyðast við minnsta raka. Í öðru lagi myndast
vetnisgas sem myndi valda sprengihættu
4)
Hvað er vetnislosandi
málmur? Málmur sem hvarfast við saltsýru við
stofuhita. Málmurinn oxast en vetnið afoxast og LOSNAR úr sýrunni
5)
Hvernig er hægt að leysa
upp kopar? Með saltpétursýru En gull? Kóngavatni aqua regia, sjá bók
6) Skoðið samband Mg og Sn í galvanihlöðu.
a) Hvort efnið oxast auðveldar samkv. Spennuröð Mg til vinsti og oxast því auðveldar
b)
Í hlaðskema, hvort efnið
væri mínuspólinn? Mg því það gæfi rafeindir
c) Teiknið hlaðskema fyrir galvanihlöðuna
- +
│Mg
│Mg2+││Sn2+│Sn│
d) Hvaða frumefni er að oxast? Mg
e) Hvaða frumefni er að afoxast?Sn
f) Hvaða frumefni er oxari?Sn
g) Hvaða frumefni er afoxari?Mg
h) Ritið hálfhvörf hlöðunnar
Mg à Mg2+ + 2 e- +2,37V
2 e-
+ Sn2+ à Sn -0,14 V
i) Ritið heildarhvarf hlöðunnar
Mg + Sn2+
à Mg2+
+ Sn
j) Hvaða spennu gefur þessi hlaða? (án álags, miðað við 1,0M
styrk lausna) 2,23 Volt sbr. Bls 120
k) Teiknið hlöðu í líkingu við bls. 110 mynd 4.14
4.Hvaða
atóm eru oxarar og afoxarar hér að neðan.
|
Fe |
+ |
Cu2+ |
-> |
Fe2+ |
+ |
Cu |
|
|
|
|
|
|
|
|
Fe er afoxari og Cu2+ er oxarinn hér
5. Er líklegt
að Pb stafur hvarfist við lausn með Zn2+ jónum? - en við lausn með Cu2+ jónum? Pb hvarfast ekki við
sinkjónir því þær eru vinstra megin við
Pb í spennuröðinni en Pb hvarfast við kopar(II)jónir því kopar er hægra megin.
Pb myndi semsagt afoxa Cu2+
6.
Gefnir eru 3 málmar A,B,C. Málmar B & C leysast í saltsýru. Málmur B afoxar
C2+ í C. Raðið þeim í röð eftir hvarfgirni
(spennuröð)? A
er lengst til hægri eða mesti eðallinn.
B afoxar C2+ jónir svo B er lengst til vinstri og B er því “ryðvörnin”
fyrir hina.
B – C - A
8. Hvað er oxun?
Brottnám eða missir
rafeinda
9. Hvað er átt við þegar sagt er að lífræn efni brenna?
Þegar lífræn efni
hvarfast við súrefni andrúmsloftsins eða þegar kolefnisatóm lífrænna efna oxast
og súrefnisatómin afoxast.
10. Lýsið með efnajöfnu þegar Magnium leysist upp í saltsýru (HCl)
Mg(s) + 2HCl(aq) à MgCl2(aq) + H2(g)
Þar sem magnium oxast og vetnið afoxast
12. Er hægt að nota Magnium sem vörn fyrir Zink? Ástæða svars?
Já þar sem það er vinstra
megin við zink í spennuröð málma
13. Hvað gerist þegar Magnium er dýft ofan í Ag+ lausn?
Magníum missir rafeindir
og leysist upp en Ag+ tekur til sín rafeindir og fellur út á Magnium sem Ag eða
hreint silfur. Ástæðan er sú að Mg er vinstra megin við Ag í spennuröðinni og
silfurjónin virkar sem oxari.
14. Hvað gerist þegar Fe er sett ofan í Zn2+ lausn?
Ekki neitt þar sem Fe er
hægra megin við zink og gefur því ekki rafeindir.
15. Hver er oxunartala C í CH4 ?
Mínus Fjórir (IV)
16. Hver er oxunartala S í SO42-
+ VI
6 – 8 = -2
17. Í efnahvarfinu: MgO +
Si ® Mg +
SiO2
Hvaða atóm oxast? Si þar sem oxunartalan hækkar
Hvaða atóm er oxarinn? Það sem afoxast
þ.e. Mg
18. Þegar oxunartala lækkar þá er atóm að Afoxast
- og er þess vegna Oxarinn
19. í hvarfinu Fe2O3 +
C ® Fe
+ CO2
Fe var +3 en verður 0
O hefur ox.t. -2 fyrir og eftir
C hefur 0 fyrir en +4 hægra megin
Þá er Fe að afoxast
Hvaða atóm er afoxarinn? C því oxunartalan er að hækka
20. a) Hver er oxunartala P fyrir og eftir efnahvarf í
hvarfinu:
2 PH3 (g) + 3,5 O2
(g) à 2 PO2 (g) + 3 H2O
(g)
Fyrir
___-3______ Eftir
___+4_____
b) Hver er oxunartala N í
____+5____
c) Í efnahvarfinu Cr3+ + H2O2 à CrO4- + H2O hvaða frumefni er oxarinn? _____Súrefni___
og
hvaða frumefni oxast ________Króm______
Ath. Að í H2O2
þá er oxunartala súrefnis -1 en ekki -2 eins og venja er. Súrefnið verður -2 í
mynefnunum.
Cr3+ hefur +3 vinstra megin en verður +7 hægra megin og oxast
þ.a.l..
21.
Magníummálmur hvarfast við Cu2+ jónir.
a)
skrifið hálfhvörfin b) skrifið
heildarhvarfið
Mgà Mg2+ + 2e-
Cu2+ + 2e- à Cu
b) Mg(s) + Cu2+(aq) à Mg2+(aq) +
Cu(s)
c)
hvaða atóm oxast, afoxast – og eru oxari og afoxari?
Mg oxast og er afoxari. Koparjóninn afoxast og er því oxari.
d)
Teiknið Hlaðskema fyrir hlöðu Magniums og koparjóna.
- +
Mg(s) │ Mg2+(aq)││ Cu2+(aq) │ Cu(s)
e)
Hvaða frumefni eru plús og mínuspólar í hlöðunni.
f)
Reiknið staðalspennu fyrir heildarhvarfið.
Mg er að oxast og snýst við sbr.töfluna bls. 120 og formerkið á spennunni
líka svo þetta verður 0,34 V + 2,37V = 2,71V
22.
Hvort hvarfið er sjálfgengt? Ag+ + Cu à Cu+ + Ag eða Cu+ + Agà Cu + Ag+
Fyrra hvarfið þar sem Ag er til hægri við Cu í spennuröð málma.